Feallmharú Michael Collins: Cad a tharla ag Béal na mBláth?

This post is in the Irish language (Gaielge)
Read in English here:

https://collinsassassination.wordpress.com/2013/10/30/from-the-introd/

photo of Michael Collins speaking on a podium

Michael Collins

Cad chuige an gá dúinn eolas a bheith againn?

Cad chuige a bhfuil ga le leabhar eile faoi Michael Collins? Cad chuige a bhfuil an ghné áirithe seo dá scéal mar fhócas leabhair?

Is duine é Michael Collins atá in inmhe daoine a spreagadh fud fad an domhain. Tá ceachtanna suntasacha le fáil ag gach náisiún mar gheall ar a choimhlintí, buanna agus tragóidí agus iad a bhí ag Éirinn chomh maith.

Is é ábhar a bháis mistéirigh a ghnóthaigh níos mó na leabhar amháin roimhe seo. Ach fós féin tá go leor ceisteanna gan freagra: nó gan freagraí sásúla. Agus ó thaobh an fhiosrúcháin a rinneadh tá sé lochtach go mór. Is fiú níos mó airde a thabhairt don díospóireacht mar a sheasann sé anois. Tá sé breis is tríocha bliain ó foilsíodh an leabhar deireanach a bhí dírithe air. Tá sé breis is fiche bliain ó bhí comóradh a bhreithe ann I 1990 a chuir tús le hathbheochan úr le staidéar ar a shaol. Nocht an athbheochan seo saibhreas iontach taighde agus anailíse.

Agus fós táthar ann a dhéanann díspeagadh ar fhiosrúchán den sórt seo. Maíonn cuid acu gur ag tógáil taibhsí ó aimsir chianda atá ann, ag tógáil ceisteanna atá caite srl. Ach is fada ó chaite atá na saincheisteanna a bhaineann le críoch Michael Collins.

Is mar gheall ar Collins agus saol a linne go bhfuil Poblacht na hÉireann, sé chontae is fiche ann chomh maith leis an stáitín, Tuaisceart Éireann a bhfuil sé chontae ann agus a gcuid struchtúr institiúideach chomh maith le cuid mhaith den stair na n-áiteanna. Tá baint acu leis na conspóidí a raibh a bhás mar thoradh orthu agus na mórmheancóga a lean é.

Níl sé fíor le rá gur bhain Collins é féin an troid ar son na saoirse ach ta sé fíor le rá gan Collins go gcaillfeadh Éire an cogadh.  – J Feehan

Tagann na struchtúir chumhachta dúchasacha anuas chugainn ón phointe sárthábhachtach sin. Mar a fheictear i “Réamhrá” an leabhair seo, chuir eilimintí atá diongbháilte in institiúidí náisiúnta, chuir siad bac ar phlé an tréimhse sin ó shin.

Cad é is féidir linn a thuigbheáil ó seo ach go bhfuil rún éigin atá le nochtú fós? Rún éigin a mbeadh tionchar nach beag aige fiú inniu dá nochtfaí é. Fírinne éigin ceilte atá chomh cumhachtach sin nár bhain sé a spriocdháta díola amach fós. Tá dreasacht éigin chumhachtach beo fós chun an plé seo a chosc; plé a bheadh pléascach.

Caithfidh meas a bheith ar an teaghlach marthanach agus an dóigh a ndéanann siad iarracht sean fhuathanna a chur ar ceal agus aontas náisiúnta a chur ina n-áit, rud a bhí mar phrióireacht ag Collins féin. Ach cé go meastar in áiteanna go bhfuil a bhás féin ina ábhar iontach conspóideach cruthaíonn seo nach ceist acadúil ná scéal lorgaireachta é (cé gur féidir leis seo a bheith amhlaidh.)

Is ionann náisiún a dhéanann dearmad ar phríomhphointí a staire féin agus duine a bhfuil galar Alzheimer air. Agus féadann sin a bheith ina thinneas sóisialta atá scriosach. Cé go bhfuil sé tábhachtach ó thaobh na réadúlachta, polaitíochta agus mothúchánacha de go stadann daoine de bheith ag argóint faoin am a chuaigh thart tá bás Collins ina ceist ollmhór staire gan fuascailt. Agus fós féin ní bhfuair sé an t-iniúchadh uileghabhálach atá tuillte aici.

How long shall they kill our prophets,
while we stand aside and look?  – Bob Marley

I measc na bpointí achrannacha a chruthaíonn an stair ghoilliúnach seo an cheist is mó le bheith mothúchánach faoi agus mé ag scríobh: in Éirinn nach bhfuil chomh fada imithe ón ghlúin sin chun a aicsin a mheas le cothrom na Féinne.  Taobh thiar de seo tá cosc sóisialta ann ag moladh ról Collins ar eagla ról De Valera a cháineadh. Tá sé béasach, glactar leis, gan tuairimí a nochtadh a chuirfeadh isteach ar dhaoine, go háirithe iad siúd a chaill gaolta, ar mhaithe le hargóintí a bheadh ciméarach.

Iad siúd nach gcuimhníonn a rinneadh tá siad damnaithe chun é a athdhéanamh.

Ní bhíonn an rud nua ann. Tá seo amhlaidh leis na modhanna a úsáidtear le ceannairí a fheallmharú, go háirithe iad a chruthaíonn fórsa láidir as a muintir le haghaidh dínite, cothrom na féinne agus féinchinntiúcháin.

 Leagan Bearla:
The Assassination of Michael Collins:
What Happened At Béal na mBláth?

by S M Sigerson
(Leagan leabhair gaielge ag ullmhú.)

Paperback or Kindle edition here:
www.amazon.com/dp/1493784714

All other e-reader formats:
www.smashwords.com/books/view/433954

Read reviews:
http://www.rabidreaders.com/2014/12/03/assassination-michael-collins-s-m-sigerson-2/

Nó iarr ar do siopa leabhar áitiúil.

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s